0521-388480 info@deoudemeester.nl

Waar ben ik in hemelsnaam mee bezig!

De laatste tijd passeert dit thema regelmatig de revue op verschillende gremia en vooral op LinkedIn. Zo werd ik enkele dagen geleden getriggerd door een post van Kees Tillema van Het Zuyderlicht Managementadviseurs. Kees schrijft dat over zelfsturing, zelforganisatie en resultaatmanagement, goed onderbouwde studies nagenoeg ontbreken. Dat daagt mij uit mijn eigen ervaringen eens op een rij te zetten.

Uiteraard is samenwerking binnen een team een essentieel onderdeel van sociale innovatie – het optimaliseren van het functioneren van de mens in de organisatie – en voorwaardelijk voor zelfsturing en resultaatgerichtheid. Hiervoor kun je teruggrijpen naar allerlei denkwijzen en methoden zoals Kotter voor de structuur, Belbin voor het analyseren van teamrollen, Covey’s habits (“Betrokken mensen hoeven niet gemanaged te worden”), Weggeman (“Leiding geven aan professionals? Niet doen!”), of Bolman & Deal voor de context.

Uiteraard spelen er nog allerlei meningen en thema’s op het gebied van Rijnlandse en Angelsaksisch bedrijfsculturen. Onder andere de vraag of mensen presteren vanuit intrinsieke motivatie of externe druk. En ja, ook passend leiderschap is voorwaardelijk voor het faciliteren van optimale (team) prestaties en resultaten.

Interdependentie als machtsfactor

Graag breng ik een interessant artikel onder de aandacht dat in december 2007 is gepubliceerd in het blad Personeelsbeleid (nummer 38). Het artikel handelt over de ‘Interdependentie Theorie’ die dateert uit 1959 (Thibaut & Kelley) en in 2002, 2005 en 2007 zijn er vervolgonderzoeken uitgevoerd die waardevolle informatie geven. Wat mij verbaasd is dat ik de interdependentie theorie niet tegenkom in discussies over samenwerking in teams. Terwijl de theorie uitgelezen kansen biedt om samenwerking binnen, en prestatie van teams substantieel te verbeteren.

Het begrip interdependentie heeft betrekking op de onderlinge afhankelijkheid die bestaat tussen mensen die in teams werken. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen taak en resultaatafhankelijkheid.

Taakafhankelijkheid

Hierbij gaat het over de mate van onderlinge afhankelijkheid binnen teams die materialen, informatie of expertise moeten uitwisselen om de beoogde doelstellingen te bereiken. Doorgaans neemt de taakafhankelijkheid toe, naarmate de complexiteit toeneemt. Binnen een callcenter team zal er voor de uitvoering van taken van onderlinge afhankelijkheid veel minder sprake zijn dan bijvoorbeeld een research team in een high tech omgeving.

Resultaatafhankelijkheid

Bij deze vorm van afhankelijkheid gaat het over de mate waarin de resultaten van het team samenhangen met de collectieve prestatie van het team. Hierin valt dan weer onderscheid te maken tussen drie subdimensies, waarbij er verschil is tussen het tijdspad waarop deze dimensies betrekking hebben:

  • Beloningsafhankelijkheid, welke (financiële) beloning is er in het vooruitzicht gesteld (lange termijn).
  • Doelafhankelijkheid, wat zijn de gestelde teamdoelen en wanneer moeten welke mijlpalen bereikt worden (middellange termijn).
  • Feedbackafhankelijkheid, in welke mate teams informatie ontvangen over de stand van de te behalen doelen (korte termijn). In teams met een lage feedbackafhankelijkheid (bv callcenter) wordt doorgaans alleen informatie verstrekt over de stand van de individuele doelen. In teams met een hoge feedbackafhankelijkheid wordt juist hoofdzakelijk informatie verstrekt over de mate waarin het team in staat blijkt haar mijlpalen en doelen te realiseren.

Congruentie hypothese

Uit studies is inmiddels gebleken dat er congruentie moet bestaan tussen taak -en resultaatafhankelijkheid. Als er in een team nauwelijks taakafhankelijkheid is maar wel resultaatafhankelijkheid (bijvoorbeeld een bonus voor teamprestatie), dan kan dat tot een vervelende sfeer en conflicten leiden. Immers, minder presterende medewerkers profiteren wel mee van de prestatiebonus.

In een projectteam met concreet geformuleerde en objectief meetbare doelstellingen, is het juist belangrijk om de taakafhankelijk in de pas te laten lopen met de resultaatafhankelijkheid.

Afhankelijkheid en macht

Verschillen in taakafhankelijkheid binnen een team, (bijvoorbeeld ten gevolge van kennis, ervaring, vaardigheid, persoonlijkheid of netwerk) kan er de oorzaak van zijn er machtsverschil ontstaat. Dat machtsverschil kan er ook voor zorgen dat de congruentie balans wordt verstoord. Onder andere zaken als mentaliteit, persoonlijkheid, team aansturing en de gunfactor, hebben grote invloed.

Kortom

Het optimaliseren van teamprestaties blijft een interessante uitdaging. Uiteraard geldt ook hier weer, er is geen ‘one size that fits all’.

Zelf heb ik altijd veel profijt gehad van een interessante stelling van Covey (Prioriteiten pag 57 ev) over stimulus en respons. Het gaat over een 4-tal eigenschappen die de mens van een dier onderscheiden. Namelijk, bewustzijn, de onafhankelijke wil, creatieve verbeelding en geweten. De eerste drie eigenschappen zijn volgtijdelijk in ieder proces. Geweten is de eigenschap die in ieder stadium een rol speelt.

Ton Tempelman: Even voorstellen

Als organisatie-adviseur heb ik bij verschillende grotere en kleinere organisaties allerlei interessante en spannende verander en ontwikkelingsprocessen mogen begeleiden. In 2014 heb ik een nieuwe afslag genomen en de frontlinie verlaten.

Samen met mijn vrouw Siety Visser faciliteer ik nu de processen van anderen met onze unieke en inspirerende Vergader – en trainingsaccommodatie ‘De Oude Meester’. Een prachtig gerestaureerde en en met veel liefde en zorg verbouwde voormalige dorpsschool, centraal gelegen in Noord Nederland en fantastisch gesitueerd in nationaal park het Drents Friese Wold. Geïnteresseerd? Bezoek onze website, LinkedIn bedrijfspagina, Facebook bedrijfspagina, of kom gerust langs voor een kop koffie en een kennismaking! Van tevoren afspreken is handig.

Daarnaast coach ik ondernemers die de ambitie hebben zichzelf en hun bedrijf naar een ‘next level’ te ontwikkelen. Vaak leidt weinig al tot veel.

Ten slotte vind ik het bevredigend om de kennis en de ervaringen die ik in de loop der jaren heb opgedaan, te delen met anderen. Aan het schrijven van artikelen als deze en het delen van geheel of gedeeltelijk zelf ontwikkelde modellen en zienswijzen, beleef ik dan ook veel plezier.

Er zijn vele wegen die naar Rome leiden. Oftewel, je kunt vanuit verschillende ziens – en denkwijzen naar een vraagstuk kijken. Vindt je één van mijn artikelen interessant? Graag lees ik meer in een kort commentaar hieronder. Veel plezier ermee!

Deel dit artikel met je vrienden!

Facebook
Facebook
Google+
Google+
https://devergadermeester.nl/de-mythe-van-het-perfecte-team">
Twitter
LinkedIn

Heeft u een vraag of opmerking?

Wateren 13
8438 SB Wateren
0521 - 38 84 80
info@deoudemeester.nl

KvK inschrijving 01111576
IBAN NL65 INGB 0006 1465 16
BTW nr. 81.52.01.953